اختلالات بویایی: آیا شما بوها را همانطور که واقعاً هستند حس می‌کنید؟

smell disorder

التهاب بینی در زمان سرماخوردگی یا آلرژی‌های فصلی، یا عفونت دستگاه تنفسی، می‌تواند باعث تورم و جلوگیری از ورود ذرات حامل رایحه‌ها به قسمت فوقانی دستگاه بویایی – که رشته‌های عصبی بویایی در آنجا قرار دارند – شود. نتیجه این اتفاق، ضعیف شدن حس بویایی است که در زمان سرماخوردگی یا عفونت سینوس‌ها طبیعی به نظر می‌رسد. اما آیا ممکن است زمانی که در سلامت کامل هستیم و احساس مریضی نمی‌کنیم همچین اتفاقی را تجربه کنیم؟ و یا حتی بدتر از آن؛ آیا ممکن است بوها را متفاوت از رایحه واقعی آنها و طوری که دیگران حس می‌کنند، حس کنیم؟! متاسفانه پاسخ این سوال مثبت است. بر اساس تحقیقاتی که در سال ۲۰۱۸ صورت گرفت، حدود ۱۴ میلیون نفر در آمریکا حداقل از یکی از اختلالات بویایی رنج می‌برند. در ادامه به برخی از این اختلالات اشاره می‌کنیم.

رایج‌ترین اختلال بویایی، هیپوسمی است که احتمالاً همه ما در زمان سرماخوردگی یا آلرژی تجربه آن را داشته‌ایم. هیپوسمی، زمانی اتفاق می‌افتد که حس بویایی یا توانایی ما در استشمام بوهای اطراف تضعیف می‌شود. نوع شدیدتر هیپوسمی، آنوسمی است؛ که در آن قادر به استشمام و درک هیچ رایحه‌ای نیستیم. رایج‌ترین دلیل تضعیف یا از دست دادن حس بویایی، انسداد بینی است. از آنجایی که حس کردن طعم غذاها و نوشیدنی‌ها نیز وابسته به سیستم بویایی است، هیپوسمی و آنوسمی اشتیاق ما نسبت به خوردن و آشامیدن را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.

اما پس از صحبت در مورد کمیّت بویایی، زمانی که کیفیت بویایی و اختلالات آن مطرح می‌شود، با مواردی کاملاً متفاوت و البته پیچیده‌تر روبرو هستیم. دیسوزمی که خود به دو نوع پاروسمی و فانتوسمی تقسیم می‌شود، زمانی اتفاق می‌افتد که دستگاه بویایی، پاسخ‌هایی را برای شما ارسال می‌کند؛ اما نه پاسخ‌های درست! پاروسمی، زمانی است که بوی حس شده متفاوت از آن چیزی که قبلا حس کرده‌اید و به یاد دارید. اما در فانتوسمی، شما بویی را حس می‌کنید که اصلا وجود ندارد!

افرادی که از پاروسمی رنج می‌برند، بوهایی که در محیط پراکنده هستند را حس می‌کنند اما به شکلی متفاوت. مثلا بوی لطیف و خوشایند نان تازه ممکن است خیلی شدید و ناخوشایند درک شود؛ حتی مثل بوی نان یا غذای فاسد! نشانه اصلی پاروسمی، حس کردن دائمی یک بوی ناخوشایند و نادرست است؛ مخصوصا زمانی که غذا یا مواد خوراکی در اطراف شما باشد. همچنین به‌علت آسیب دیدن نورون‌های بویایی، ممکن است شما قادر به تشخیص برخی رایحه‌های محیط اطرافتان نباشید. رایحه‌هایی که تا دیروز خوشبو و خوشایند بودند، امروز زننده و غیرقابل تحمل هستند. این موضوع در تغذیه شما نیز تاثیر می‌گذارد؛ تصور کنید مجبور به خوردن یک غذای بسیار بدبو هستید!

پاروسمی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که از جمله آنها می‌توان به ضربه و آسیب در ناحیه سر و مغز، عفونت ناشی از باکتری و ویروس، کشیدن سیگار و مواد مخدر، در معرض مواد شیمیایی قرار گرفتن و استشمام گازهای متساعد شده از آنها، عوارض جانبی درمان سرطان، بیماری‌های عصبی، تومورها و …

, , , , , , , , ,
اشتراک:

ارسال یک پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *